📘 ડિજિટલ માર્કેટિંગ – વિગતવાર પ્રશ્ન-જવાબ
1. ડિજિટલ માર્કેટિંગ શું છે?
ડિજિટલ માર્કેટિંગ એટલે ઇન્ટરનેટ અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ (જેમ કે વેબસાઇટ, સોશિયલ મીડિયા, ગૂગલ, યુટ્યુબ વગેરે) દ્વારા પ્રોડક્ટ અથવા સર્વિસનું પ્રમોશન કરવું.
આમાં SEO, સોશિયલ મીડિયા, ઈમેઇલ માર્કેટિંગ, પેઈડ એડ્સ વગેરે આવે છે.
ઉદાહરણ:
જો તમે અમદાવાદમાં કમ્પ્યુટર ક્લાસ ચલાવો છો અને Google Ads ચલાવો છો જેથી લોકો “Best Computer Class in Ahmedabad” સર્ચ કરે ત્યારે તમારું નામ દેખાય — આ ડિજિટલ માર્કેટિંગ છે.
2. ડિજિટલ માર્કેટિંગ શા માટે જરૂરી છે?
આજકાલ લોકો કોઈપણ વસ્તુ ખરીદતા પહેલા ગૂગલ પર સર્ચ કરે છે.
જો તમારું બિઝનેસ ઓનલાઇન નથી, તો તમે ઘણા ગ્રાહકો ગુમાવી શકો છો.
ફાયદા:
- ઓછા ખર્ચે વધુ લોકો સુધી પહોંચ
- Target audience પસંદ કરી શકાય
- પરિણામ માપી શકાય (Analytics)
ઉદાહરણ:
ટીવી એડમાં તમને ખબર નથી કેટલાએ જોયું, પરંતુ Facebook Ads માં તમને ચોક્કસ આંકડા મળે છે.
3. ઓનલાઇન માર્કેટિંગ શું છે?
ઓનલાઇન માર્કેટિંગ એટલે ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરીને માર્કેટિંગ કરવું.
તેમાં આવે:
- વેબસાઇટ
- ગૂગલ એડ્સ
- સોશિયલ મીડિયા
- ઈમેઇલ
4. ટ્રેડિશનલ માર્કેટિંગ શું છે?
પરંપરાગત પદ્ધતિ દ્વારા માર્કેટિંગ:
- અખબાર જાહેરાત
- ટીવી એડ
- રેડિયો
- બેનર / પોસ્ટર
ફરક:
ડિજિટલમાં તમે ચોક્કસ શહેર કે વય જૂથ પસંદ કરી શકો છો.
ટ્રેડિશનલમાં આવું શક્ય નથી.
5. SEO શું છે?
SEO (Search Engine Optimization) એટલે વેબસાઇટને ગૂગલમાં ઉપર રેન્ક કરાવવાની પ્રક્રિયા.
જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કીવર્ડ સર્ચ કરે, ત્યારે તમારી સાઇટ પહેલા પેજ પર આવે — તે SEOનું પરિણામ છે.
ઉદાહરણ:
જો કોઈ “Digital Marketing Course in Ahmedabad” સર્ચ કરે અને તમારી વેબસાઇટ પહેલા પેજ પર આવે — તે સારો SEO છે.
6. SEM શું છે?
SEM (Search Engine Marketing) એટલે પેઈડ જાહેરાત દ્વારા ગૂગલ પર દેખાવું.
આમાં તમે પૈસા ચૂકવો છો અને તમારી જાહેરાત સર્ચ પરિણામમાં ટોપ પર દેખાય છે.
ઉદાહરણ:
Google પર “Buy Laptop” સર્ચ કરો — ઉપર જે “Sponsored” લખેલું આવે તે SEM છે.
7. SMM શું છે?
SMM (Social Media Marketing) એટલે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા પ્રમોશન.
પ્લેટફોર્મ:
- YouTube
ઉદાહરણ:
ઇન્સ્ટાગ્રામ પર રીલ બનાવીને પ્રોડક્ટ વેચવું.
8. Content Marketing શું છે?
મૂલ્યવાન અને ઉપયોગી માહિતી આપીને ગ્રાહક આકર્ષવું.
Content પ્રકાર:
- બ્લોગ
- વીડિયો
- ઇન્ફોગ્રાફિક
- ઈબુક
ઉદાહરણ:
જો તમે “Weight Loss Tips” બ્લોગ લખો અને તેમાં તમારું પ્રોડક્ટ પ્રમોટ કરો — તે Content Marketing છે.
9. Email Marketing શું છે?
ઈમેઇલ દ્વારા ઓફર, માહિતી કે પ્રમોશન મોકલવું.
ફાયદા:
- સીધો સંપર્ક
- ઓછો ખર્ચ
- રિપીટ ગ્રાહકો
ઉદાહરણ:
Amazon તમને “Big Sale” ની ઈમેઇલ મોકલે છે.
10. Affiliate Marketing શું છે?
કોઈ બીજા પ્રોડક્ટને પ્રમોટ કરીને કમિશન કમાવું.
ઉદાહરણ:
તમે YouTube પર મોબાઇલનો રિવ્યુ કરો અને Amazon લિંક આપો.
કોઈ તમારી લિંકથી ખરીદે → તમને કમિશન મળે.
11. Influencer Marketing શું છે?
પ્રખ્યાત વ્યક્તિ અથવા સોશિયલ મીડિયા ઇન્ફ્લુએન્સર દ્વારા પ્રોડક્ટનું પ્રમોશન.
ઉદાહરણ:
Instagram Influencer કોઈ બ્રાન્ડનો શેમ્પૂ પ્રમોટ કરે.
12. Website શું છે?
ઇન્ટરનેટ પરની ડિજિટલ દુકાન.
આમાં:
- હોમ પેજ
- સર્વિસ પેજ
- કોન્ટેક્ટ પેજ
ઉદાહરણ:
જો તમારી કોચિંગ ક્લાસની વેબસાઇટ છે — લોકો માહિતી મેળવી શકે.
13. Domain શું છે?
વેબસાઇટનું નામ.
જેમ કે: example.com
ઉદાહરણ:
uiit.net જેવી વેબસાઇટનો એડ્રેસ ડોમેન કહેવાય.
14. Hosting શું છે?
વેબસાઇટ ફાઈલોને સંગ્રહવા માટે સર્વર સેવા.
ડોમેન નામ છે — પણ ડેટા જ્યાં રાખો તે Hosting છે.
15. Keyword શું છે?
જે શબ્દ લોકો ગૂગલમાં સર્ચ કરે છે.
ઉદાહરણ:
“Best Tally Course”
“Cheap Laptop Online”
16. Traffic શું છે?
વેબસાઇટ પર આવતા મુલાકાતીઓની સંખ્યા.
પ્રકાર:
- Organic
- Paid
- Direct
- Social
17. Lead શું છે?
રસ દાખવનાર વ્યક્તિ.
ઉદાહરણ:
કોઈએ તમારી વેબસાઇટ પર ફોર્મ ભરી દીધું — તે Lead છે.
18. Conversion શું છે?
Lead ને ગ્રાહક બનાવવો.
ઉદાહરણ:
ફોર્મ ભરનાર વ્યક્તિએ ફી ભરી દીધી — તે Conversion.
19. Bounce Rate શું છે?
કેટલા લોકો એક પેજ જોઈને જતી રહે છે.
ઉંચી Bounce Rate → ખરાબ કન્ટેન્ટ અથવા ધીમું સાઇટ.
20. CTR શું છે?
Click Through Rate —
જાહેરાત દેખાઈ અને કેટલાએ ક્લિક કર્યું તેની ટકાવારી.
Formula:
CTR = (Clicks ÷ Impressions) × 100
🔹 SEO વિભાગ (21–40)
21. On Page SEO શું છે?
વેબસાઇટના અંદરના ભાગમાં કરેલા સુધારા On Page SEO કહેવાય.
આમાં આવે:
- Title Tag
- Meta Description
- Keyword Optimization
- Image Alt Tag
- Internal Linking
ઉદાહરણ:
જો તમે “Digital Marketing Course” કીવર્ડ હેડિંગ અને કન્ટેન્ટમાં યોગ્ય રીતે ઉમેરો — તે On Page SEO છે.
22. Off Page SEO શું છે?
વેબસાઇટ બહાર કરવામાં આવતું પ્રમોશન.
આમાં આવે:
- Backlink
- Social Sharing
- Guest Posting
ઉદાહરણ:
બીજી વેબસાઇટ પર તમારું આર્ટિકલ લખીને તમારી સાઇટની લિંક આપવી.
23. Backlink શું છે?
બીજી વેબસાઇટથી મળેલી લિંક.
ગુણવત્તાવાળી સાઇટથી મળેલી લિંક SEO માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે.
24. Meta Title શું છે?
ગૂગલમાં દેખાતું પેજનું ટાઇટલ.
તેમાં મુખ્ય કીવર્ડ હોવો જોઈએ.
25. Meta Description શું છે?
ગૂગલમાં ટાઇટલ નીચે દેખાતું ટૂંકું વર્ણન.
તે આકર્ષક હોવું જોઈએ જેથી લોકો ક્લિક કરે.
26. Alt Tag શું છે?
ઈમેજનું વર્ણન.
સર્ચ એન્જિન ઈમેજ વાંચી શકતું નથી, એટલે Alt Tag જરૂરી છે.
27. Sitemap શું છે?
વેબસાઇટના બધા પેજોની યાદી.
તે ગૂગલને સાઇટ સમજવામાં મદદ કરે છે.
28. Robots.txt શું છે?
સર્ચ બોટને જણાવે છે કે કયા પેજ ક્રોલ કરવાના.
29. Organic Traffic શું છે?
મફત સર્ચ પરિણામમાંથી આવેલ ટ્રાફિક.
30. Paid Traffic શું છે?
જાહેરાત દ્વારા આવેલ ટ્રાફિક.
31. Keyword Research શું છે?
લોકો કયા શબ્દો સર્ચ કરે છે તેની શોધ.
ટૂલ:
- Google Keyword Planner
- Ubersuggest
32. Long Tail Keyword શું છે?
લાંબા અને ખાસ શબ્દસમૂહ.
ઉદાહરણ:
“Best Digital Marketing Course in Ahmedabad with Placement”
33. SERP શું છે?
Search Engine Result Page — ગૂગલનું પરિણામ પેજ.
34. Page Speed કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
ધીમું વેબસાઇટ હોય તો લોકો તરત જતી રહે છે.
ગૂગલ પણ ઝડપવાળી સાઇટને વધારે રેન્ક આપે છે.
35. Mobile Friendly Site શું છે?
મોબાઇલમાં યોગ્ય રીતે દેખાતી સાઇટ.
આજકાલ મોટાભાગનો ટ્રાફિક મોબાઇલથી આવે છે.
36. Google Search Console શું છે?
ગૂગલનું મફત ટૂલ.
તે બતાવે:
- કયા કીવર્ડથી ટ્રાફિક આવે છે
- Errors
- Indexing Status
37. Google Analytics શું છે?
ટ્રાફિક અને યુઝર વર્તન માપવાનું ટૂલ.
તે બતાવે:
- કેટલા લોકો આવ્યા
- ક્યા દેશમાંથી
- કેટલો સમય રોકાયા
38. DA (Domain Authority) શું છે?
ડોમેનની વિશ્વસનીયતા સ્કોર (1–100).
જેટલું વધુ, તેટલું સારો SEO.
39. PA (Page Authority) શું છે?
ખાસ પેજની શક્તિ દર્શાવતો સ્કોર.
40. Black Hat SEO શું છે?
ખોટી રીતથી રેન્ક વધારવી.
ઉદાહરણ:
Keyword stuffing (વારંવાર એક જ શબ્દ લખવો)
આથી ગૂગલ પેનલ્ટી આપી શકે.
🔹 સોશિયલ મીડિયા વિભાગ (41–60)
41. Social Media શું છે?
ઓનલાઇન જોડાવાનું અને માહિતી શેર કરવાનું પ્લેટફોર્મ.
42. Facebook Ads શું છે?
Facebook પર પેઈડ જાહેરાત.
Target કરી શકાય:
- ઉંમર
- શહેર
- રસ
43. Instagram Marketing શું છે?
રીલ, સ્ટોરી, પોસ્ટ દ્વારા પ્રચાર.
44. LinkedIn શા માટે ઉપયોગી છે?
પ્રોફેશનલ નેટવર્ક અને B2B માર્કેટિંગ માટે.
45. Hashtag શું છે?
સાથેનો શબ્દ.
ઉદાહરણ:
#DigitalMarketing
46. Engagement શું છે?
Like, Comment, Share, Save.
47. Reach શું છે?
પોસ્ટ કેટલા લોકોને પહોંચી.
48. Impression શું છે?
પોસ્ટ કેટલા વખત દેખાઈ.
49. Reels Marketing શું છે?
શોર્ટ વીડિયો દ્વારા પ્રચાર.
50. Social Media Strategy શું છે?
યોજના બનાવીને નિયમિત કન્ટેન્ટ પોસ્ટ કરવું.
51. YouTube Marketing શું છે?
વીડિયો બનાવી પ્રોડક્ટ પ્રમોટ કરવી.
52. Subscriber શું છે?
ચેનલ ફોલો કરનાર વ્યક્તિ.
53. CTR શું છે?
Ad પર ક્લિક થવાની ટકાવારી.
54. CPC શું છે?
Cost Per Click — પ્રતિ ક્લિક ખર્ચ.
55. CPM શું છે?
1000 Impression નો ખર્ચ.
56. Remarketing શું છે?
જે વ્યક્તિ સાઇટ પર આવી ગઈ હોય તેને ફરીથી એડ બતાવવી.
57. Target Audience શું છે?
નિશ્ચિત ગ્રાહક જૂથ.
58. Content Calendar શું છે?
ક્યારે શું પોસ્ટ કરવું તેનું પ્લાન.
59. Branding શું છે?
બ્રાન્ડ ઓળખ બનાવવી.
60. Viral Content શું છે?
ઝડપથી ફેલાતી સામગ્રી.
🔹 એડ્વર્ટાઈઝિંગ અને ટૂલ્સ (61–80)
61. Google Ads શું છે?
ગૂગલ પર જાહેરાત ચલાવવાનું પ્લેટફોર્મ.
62. Campaign શું છે?
જાહેરાત અભિયાન.
63. Ad Group શું છે?
એક કેમ્પેઇનમાં ઘણા એડ ગ્રુપ હોઈ શકે.
64. Landing Page શું છે?
એડ પર ક્લિક કર્યા પછી ખૂલતું પેજ.
65. Call To Action શું છે?
“Buy Now”, “Enroll Today” જેવા શબ્દો.
66. ROI શું છે?
Return On Investment.
નફો કેટલો થયો તેની ગણતરી.
67. Conversion Rate શું છે?
કેટલા લોકોએ ખરીદી કરી તેની ટકાવારી.
68. Pixel શું છે?
ટ્રેકિંગ કોડ.
69. A/B Testing શું છે?
બે અલગ એડ અથવા પેજનું પરીક્ષણ.
70. Automation શું છે?
સિસ્ટમ આપમેળે કામ કરે.
71. CRM શું છે?
Customer Relationship Management સિસ્ટમ.
72. Chatbot શું છે?
ઓટોમેટિક ચેટ જવાબ આપતી સિસ્ટમ.
73. Email List શું છે?
ગ્રાહકોની ઇમેઇલ યાદી.
74. Newsletter શું છે?
નિયમિત માહિતી ઈમેઇલ.
75. Funnel શું છે?
ગ્રાહકની યાત્રા (Awareness → Interest → Purchase)
76. Lead Magnet શું છે?
મફત PDF અથવા Offer આપી Lead મેળવવી.
77. Analytics શું છે?
ડેટા વિશ્લેષણ.
78. KPI શું છે?
Key Performance Indicator — મહત્વપૂર્ણ માપદંડ.
79. Dashboard શું છે?
ડેટા બતાવતું પેનલ.
80. E-commerce શું છે?
ઓનલાઇન વેચાણ.
🔹 એડવાન્સ અને કરિયર (81–100)
81. Freelancing શું છે?
ઘરેથી ક્લાયન્ટ માટે કામ કરવું.
82. Digital Marketing Course કેટલા સમયનો હોય?
સામાન્ય રીતે 3–6 મહિના.
83. Internship શા માટે જરૂરી?
પ્રેક્ટિકલ અનુભવ માટે.
84. Portfolio શું છે?
તમારા કામનું પ્રદર્શન.
85. Google My Business શું છે?
લોકલ બિઝનેસ લિસ્ટિંગ.
86. Local SEO શું છે?
લોકલ સર્ચ માટે SEO.
87. Voice Search શું છે?
“Hey Google” કહી સર્ચ કરવું.
88. AI in Marketing શું છે?
AI દ્વારા Content, Chatbot, Automation.
89. ChatGPT શું છે?
AI આધારિત લખાણ ટૂલ.
90. Copywriting શું છે?
વેચાણ માટે આકર્ષક લખાણ.
91. Blog શું છે?
માહિતી લેખ.
92. Guest Posting શું છે?
બીજી સાઇટ પર લેખ લખવો.
93. Online Reputation શું છે?
ઓનલાઇન બ્રાન્ડ ઇમેજ.
94. Influencer કોણ?
પ્રભાવશાળી વ્યક્તિ.
95. Startup માટે Digital Marketing કેમ જરૂરી?
ઓછા ખર્ચે ઝડપી વૃદ્ધિ.
96. Budget કેવી રીતે નક્કી કરવું?
લક્ષ્ય અને Audience મુજબ.
97. Marketing Strategy શું છે?
સંપૂર્ણ માર્કેટિંગ યોજના.
98. Customer Journey શું છે?
ગ્રાહકની ખરીદી પ્રક્રિયા.
99. Retention શું છે?
જૂના ગ્રાહકો જાળવી રાખવા.
100. Digital Marketing માં કરિયર કેવી છે?
ઉચ્ચ માંગ અને સારી આવકવાળી ફિલ્ડ.
